VAGON DERGİ, Ömer Asım Aksoy başkanlığındaki bir dil kurulu tarafından hazırlanmış ve en son Epsilon Yayınları tarafından genişleterek basılmış Ana Yazım Kılavuzu’nu kullanır. İmla ve noktalama işaretleri konusunda çıkabilecek sorunlar, bu kılavuza uygun olarak çözülür ve uygulanır.

Epsilon kılavuzundan ayrıldığımız sözcükler

  • gel gelelim – gelgelelim
  • sözüm ona – sözümona
  • gözü pek  – gözüpek
  • kap kaçak  – kapkacak
  • cezp etmek – cezbetmek

Formatla ilgili ve genel notlar:

  • Yazılarınızı 12 punto, Arial olarak yazınız.
  • Yazı içerisinde başka kitap, dergi, gazete, v.b. alıntılar varsa mutlaka dipnot olarak (yazar, eser adı, yayınevi) belirtiniz.

Önemli not: Lütfen çalışırken sık sık kılavuza bakın, zira birçok sözcüğün yazımı, bildiğimizin (ya da bildiğimizi sandığımızın) aksine ayrı ya da bitişik olabiliyor. En sık karşılaştığımız düzelti sorunlarından biri de bu.

  • Kitap, film, dergi-gazete, oyun, opera, bale, tablo, heykel gibi sanat eserlerinin adları italik yazılır. Edebî eserlerin içindeki parçalar, örneğin bir öykü kitabının içindeki bir öykünün adı metinde geçiyorsa düz yazılarak tırnak içine alınır. Yine şiir ve şarkı adları da tırnak içinde ve düz olarak verilir.
  • Yabancı bir eser Türkçeye çevrilmişse yalnızca Türkçe adını italik olarak vermek yeterlidir. Eğer bir eser Türkçeye çevrilmemişse önce orijinali italik olarak verilir, Türkçe karşılığı da parantez içinde ya da dipnotta düz olarak verilir.
  • Metin içinde geçen yabancı dildeki kelimeler italik verilir, varsa tırnaktan kurtarılır. Anlamı dipnota indirilir ve başında hangi dilden alındığı kısaltma olarak ve parantez içinde verilir. (İng.), (Alm.), (Fr.) gibi.
  • Başlıklarda italik kullanılmaz.
  • Dinî kitapların adı italik olarak verilmez.
  • Metin içinde geçen yabancı sözcük ve cümleler italik yazılır.
  • Metnin içinde vurgulanmak istenen sözcük, cümle ya da bölüm için italik kullanmak yerine kalın punto, tırnak da tercih edilebilir.

En Sık Kullanılan Noktalama İşaretleriyle İlgili Hatırlatma!

Çift tırnak

  • Konuşma, alıntı ve cümle halinde çift tırnak içinde kullanılan cümle sonunda virgül, soru veya ünlem, daha sonra çift tırnak ile kapama, ilk tırnaktan önce de kelime sonrasında (ve dahil) virgül kullanılır. Tırnak içindeki cümle ise büyük harfle başlar. Tırnak içinde bir daha tırnak kullanımı gerekiyorsa bu tek tırnak olarak yapılır. Bunun dışında bağımsız olarak tek tırnak kullanımı yoktur.

Resepsiyondaki pek nazik genç kadın, “Anlaşılan kötü havayı da yanınızda taşıyıp getiriyorsunuz,” diye karşıladı beni gülümseyerek.

Troy rastgele bir şey söylemek üzereyken kendini tuttu ve, “Param yok da ondan,” diye yanıtladı.

“Komutan bana, ‘Bu kadar nöbet yeter evladım, üç gündür ayaktasın, git biraz uyu,’ dedi.”

  • Birden fazla paragrafta süren konuşmalarda çift tırnak, her yeni paragrafın başına değil, yalnızca konuşmanın başladığı ve bittiği yere konur.
  • Anlatıcının aktardığı düşünceler ve iç konuşmalar da yine çift tırnak arasına alınır:

Ona bakarken, “Ne güzel kız,” diye geçirdim içimden.

Virgül kullanımı

  • Zarf fiilimsilerden sonra virgül konulmaz: yapıp, giderek, gelince…
  • Cümlede özneden sonra virgül koyulur; ancak özneden sonra bir sıralama geliyorsa özneyi sıralamadan kurtarmak için virgül kaldırılır.
  • Ama sözcüğünden önce kısa cümlelerde virgül kaldırılır, uzun yan cümlelerde noktalı virgül kullanılır. Cümle içindeki çift tırnaklı cümlelere başlanırken tırnak öncesine virgül koyulur, kurallı cümle ise büyük harfle başlanır. Tırnak içindeki cümle bittikten sonra başka bir fiille bağlanıyorsa tırnak içine nokta dışında virgül, soru işareti ya da ünlem koyuyoruz.

 Birden adama dönüp, “Hey sen ne yapıyorsun?” diye sordu.

  • Cümle, tırnaklı ifadeyle bitiyorsa noktalamayı tırnak içine koyuyoruz (nokta dahil).

Diye kullanımı

  • Bir cümle içinde anlam oluşturan yan cümle, “diye” ile devam ediyorsa virgülle ayrılır.

Örnek: “Dört can yoldaşımın haricindeki ödlek, hain güruhun işini ilk fırsatta bitirmeye yemin ettim, diye günah işlemiş olamam değil mi Tanrım?”

Şapka kullanımı

  • Şapkalı harflerin uygulanması konusunda şu yöntem uygulanır: Şapka kaldırıldığında anlam kayması oluyorsa şapka gereklidir ve konması gerekir: hala-hâlâ, resmi-resmî, madeni-madenî, hayali-hayalî, anı-ânı, ana-âna